به گزارش حیات، حجت جباری روز دوشنبه در گفت‌وگو با ایرنا افزود: این تعداد غار شناسایی‌شده از نظر ویژگی‌های طبیعی، زمین‌شناختی، زیستی و ظرفیت‌های تاریخی در یک سطح قرار ندارند و ضروری است متناسب با حساسیت‌های هر غار، برنامه‌های حفاظتی و مستندسازی صورت گیرد.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه مدیریت غارها، بیان کرد: تاکنون چهار غار توسط کمیته ملی غارشناسی درجه‌بندی شده‌اند که غار «سهولان» مهاباد در درجه حفاظتی دو و غارهای «قلایچی» و «دوکچی» بوکان و «شکریازی» سلماس در درجه حفاظتی یک قرار دارند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌غربی اضافه کرد: غار سهولان مهاباد به دلیل برخورداری از ساختار آبی - خشکی، حوضچه‌ها و سازندهای آهکی، از مهمترین جاذبه‌های طبیعی استان است که در سال ۱۳۷۹ به عنوان اثر طبیعی ملی به ثبت رسیده است.

وی با اشاره به اهمیت تاریخی و فرهنگی غارهای قلایچی و دوکچی به واسطه مجاورت با محوطه باستانی تپه قلایچی اظهار کرد: غارهایی نظیر «علی‌شیخ» خوی و «جبیکلو» باروق نیز از دیگر سرمایه‌های طبیعی استان هستند که بررسی دقیق آنها به شناخت جامع‌تر میراث غاری آذربایجان غربی کمک می‌کند.

گردشگری در غارها، مشروط به رعایت ضوابط حفاظتی

جباری با بیان به اینکه همه غارها ظرفیت گردشگری ندارند، گفت: توسعه گردشگری در غارها تنها پس از شناسایی ارزش‌های زیستی و حفاظتی آن‌ها و با رعایت کامل ظرفیت محیطی و ضوابط زیست‌محیطی امکان‌پذیر است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی با دعوت از جوامع محلی، غارنوردان و تشکل‌های مردم‌نهاد برای مشارکت در صیانت از این زیست‌بوم‌ها، افزود: رعایت اصول بازدید مسئولانه، خودداری از تخریب سازندهای غاری، عدم رهاسازی زباله و پرهیز از ایجاد مزاحمت برای گونه‌های جانوری، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به ماندگاری این میراث برای نسل‌های آینده کمک کند.

وی مفهوم غار پاک را فراتر از پاکیزگی ظاهری دانست و گفت: غار پاک غاری است که ارزش‌های زمین‌شناختی، تاریخی و طبیعی آن نیز مورد احترام و حفاظت قرار گیرد. ضمن اینکه باید در نظر داشت که احتمال وجود صدها غار ناشناخته در دل کوه‌های استان همچنان وجود دارد که نیازمند شناسایی و بررسی‌های آتی است.

 غارها اکوسیستم‌های ارزشمندی در طبیعت هستند به طوری که می‌توانند زیستگاه‌های منحصر به فردی برای گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی باشند.

بسیاری از حیوانات شب‌زی مانند خفاش‌ها و برخی از انواع جانداران میکروسکوپی در این محیط‌ها زندگی می‌کنند، غارها به دلیل شرایط خاص خود، می‌توانند اطلاعات مهمی درباره تاریخ زمین‌شناسی، تغییرات آب و هوایی و تکامل زیستی ارائه دهند، دانشمندان می‌توانند با مطالعه لایه‌های سنگی و رسوبات درون غارها، به درک بهتری از گذشته زمین و زندگی روی آن برسند.

حدود ۲ هزار غار در کشور دارای شناسنامه هستند که از این تعداد ۱۹۳ غار در محدوده مناطق حفاظت سازمان محیط زیست شناسایی شده است که برنامه های حفاظتی برای آنها اجرا می شود،

همچنین ۲۱ غار به عنوان اثر طبیعی ملی ثبت شده اند. در واقع سازمان حفاظت محیط‌زیست با هدف حفاظت بهتر، در صدد درجه‌بندی این ساختارهای طبیعی برآمده است بر این اساس تاکنون ۳۳ غار درجه‌بندی شده اما با توجه به اهمیت موضوع، سازمان محیط‌زیست در حال بازنگری دستورالعمل حفاظت و بهره‌برداری از غارها است تا درجه حفاظتی آنها ارتقا یابد.

یکی از برنامه های حفاظتی درجه بندی غارها بر اساس اهمیت و موقعیت آنها است، در واقع بر اساس دستورالعمل حفاظت و بهره برداری از غارها، پس از ارزیابی اهمیت حفاظتی و بررسی شرایط فیزیکی، اجتماعی، زمین شناسی، باستانی، منابع آبی، تنوع زیستی، گردشگری و سایر شاخص های موثر درجه بندی می شوند، بر این اساس اکنون ۳۳ غار از جمله سهولان (اثر طبیعی ملی )، قلایچی (اثر طبیعی ملی )، دوکچی (اثر طبیعی ملی )، بابا جابر، خان آباد، بتون، چهل دختران، تنگ غزال، پشوم و امین علی درجه بندی شده اند.

انتهای پیام//